Denemelerde Sorulan Yanlış Sorular Daha önce dersanelerin deneme sınavlarında yapılan bazı soru hatalarını (tabii ki yalnızca patoloji alanında) sizlerle paylaşmıştım. Bu dönem yapılanları da şöyle bir gözden geçirdim. Aslında deneme sınavları o kurumu temsil eden ve dersane hakkında bilgi veren en önemli tanıtım araçlarındandır. Bu nedenle sorular hazırlanırken daha dikkatli olunmalı diye düşünüyorum. Her dersane sitesinde soruları vermiyor. Bu nedenle iki dersanenin (Tusem, Tustime) tüm deneme sınavlarını inceleyebildim.
Tusdata’nın en son sınavına bakabildim. Bulduğum hataları sizinle paylaşmamın, bu dersaneleri soru hazırlarken daha dikkatli ve özenli olmaya teşvik edeceğini düşünüyor ve dolayısı ile bana kırılmayacaklarını umuyorum.
Tusem 3. deneme sınavı, temel bilimler, 81. soru ve Tustime 1. deneme sınavı, 68. soru kemotaksis ile ilgili olan ve birbirinin aynısı olan sorular. Öyle ki şıklardaki ifadeler bile aynı. Bu durumda sorunun eskiden hazırlanmış ve bir şekilde paylaşılmış bir soru olduğunu düşünebiliriz. Yeni soru hazırlamak zor gelmiş olsa gerek. Yine Tustime 1. ve 2. deneme sınavlarında; yani birbirini takip eden iki sınavda, tamamen aynı iki tane patoloji sorusu var 2. sınavın 70. ve 64. soruları, birinci denemede de sorulmuş. Tabii kendi soru bankanızdan soru hazırlayabilirsiniz. Bazen TUS’da da benzer sorular soruluyor ama iki sınav üst üste ve iki soru birden olunca, iş biraz tembelliğe kaçıyor.
Tusem, 3. deneme sınavı 87. soru açıklamasında küçük yuvarlak mavi hücreli tümörler grubu eksik verilmiş. Bunların tamamı şu şekilde olacak: Nöroblastom, Wilms tümör, lenfoma, rabdomyosarkom, Ewing sarkom/primitif nöroektodermal tümör, medülloblastom ve retinoblastom. Robbins and Cotran; Pathologic basis of disease, 8. baskı, 2009; sayfa 475
Tusem 3. deneme 93. soruda irreversible olan karaciğer patolojisi soruluyor. Cevap siroz olarak verilmiş. Şıklarda kronik hepatit ve alkolik hepatit de var. Açıklamalı cevapta ise fibrozisin irreverzible olduğu, kronik hepatittede fibrozisin olduğu söylenmiş. Alkolik hepatitte de fibrozis var. Bu açıklamaya bakarsak, o zaman bu sorunun 3 tane doğru cevabı var. Soru yanlış hazırlanmış. Diğer şıklara fibrozis içeren hastalık konulmamalı yada farklı bir açıklama getirilmeli. Tusem 3. deneme 94. soru yine şık değil. Serviks kanserinde en önemli risk faktörü HPV ama partnerin çok sayıda olması ve şıklarda kabaca belirtilen fahişelik (patoloji kaynaklarında; en azından Robbins’te böyle kabaca isimlendirilmiş bir risk faktörü yok, o nedenle bana tuhaf geldi ) HPV bulaşıcılığının artması ile ilişkili….HPV’den bağımsız risk faktörü değil.
Tusem 2. deneme sınavı, 64. soru: Bu soruya benzer birsoru daha önce TUS’da soruldu (2006-Eylül) ve cevabı karaciğerde mikrosteatoz olarak verildi. Şimdiye kadar hepatosteatit diye bir patoloji terimi duymadım. Sanıyorum yağlanma ve iltihabın birlikte olduğu durumlar için kullanılmış. Biz patolojide kullanmıyoruz; belki klinisyenler kullanıyor olabilir. Tuhaf bir soru ve açıklama. Tusem deneme sınavlarında hipersensitivite reaksiyonları tablosu açıklamalarda sıkça kullanılıyor (ör: 2. deneme 68. soru, açıklamalı yanıtı). Burada dikkatimi çeken önemli bir hata var. Romatoid artrit 2007 baskı Robbins’de tip III tablosundan çıkarılıp tip IV hipersensitivite grubuna alınmıştı. Doğal olarak en son 2009 baskısında da (sayfa 206) böyle ama TUSEM ısrarla romatoid artriti tip III hipersensitivite olarak tutuyor. Ne diyelim? Belki bundan sonra düzeltirler.
Tusem 4. deneme sınavında clear cell over tümöründen bahsediyor. Yine terminoloji hatası var. TUS böyle terimler kullanmaz. İngilizcesi clear cell adenocarcinoma; türkçesi ise berrak hücreli adenokarsinomdur. Bu tümör hücrelerinin böbrek tübülüs epitel hücrelerine (mezonefrik) benzerliği ile ilgili soru sorulmuş. Halbuki bu benzerlik artık kabul edilmiyor ve çoktan kitaplardan çıkarıldı (Robbins 8. baskı, 2009; sayfa 1046). Uzun süredir bu hücrelerin ednometrial müllerien orijinli olduğu ve tümörün endometrioid adenokarsinom varyantı olduğu kabul ediliyor. Eskiye takılıp kalmayalım arkadaşlar….
Tusem deneme sınavlarından TUS formatına yakın olan 1. deneme sınavı… Bu sınavı başka birinin hazırladığı stilinden belli oluyor. Bence bütün sınavları bu kişiye hazırlatsınlar. O zaman hata bulmak zor olur. Doğru olanı da takdir etmek ve söylemek lazım..
Tustime 1. ve 2. deneme sınavı patoloji soruları oldukça kötü. 3. sınavda sanıyorum bu fark edilmiş ve soru stili düzeltilmiş. Yanılıyor olabilirim ama bence 3. denemeyi de başka biri hazırlamış.
Hatalı sorulara gelince:
1. Deneme: Soru 62: Granülasyon dokusunda bulunanlar aşağıdakilerden hangisidir?
a) Nötrofiller
b) Makrofajlar
c) Granülom yapısı
d) Fibroblast ve damar proliferasyonu
e)Dev hücreler
Yanıt D olarak verilmiş ama B de doğru. Makrofaj olmadan gralülasyon dokusu olmaz. Zaten fibroblastlar ve endotel hücreleri, çoğunu makrofajın salgıladığı büyüme faktörleri aracılığı ile çoğalmaya başlarlar. Yeni çoğlana damarlarda endotel bağları sağlam olmadığından, ödemde granülasyon dokusunun önemli elemanıdır. Robbins 8. baskı, 2009; sayfa 103.
Aslında açıklamalı yanıtta mononükleer iltihabi hücrelerin varlığından bahsedilmiş ama o zaman şıklara makrofaj neden konmuş, anlamak mümkün değil.
Soru 73: Hangisi Crohn hastalığı için spesifik değildir diye sorulmuş. Sorunun soruluş biçimi yanlış. Şıkların hiçbiri Crohn hastalığı için spesifik değildir. Crohn hastalığının spesifik bulgusu yoktur. Mikroskopik ve klinik bulgular birleştirilerek tanı konulur. Hangisi özelliği değildir diye sorulsaydı doğru bir soru olurdu.
Soru 74. Hangisinde glomerül bazal membranında iki katına çıkma ve mezenjial nodül vardır? Cevap: membranoproliferatif glomerülonefrit (MPGN) MPGN’de bazal membranda duplikasyon (iki katına çıkma) veya bölünme, ayrışma (splitting) gibi terimler kullanılıyor. Bazal membran bu ndenele çift kontürlü görülüyor. Tip I MPGN’de subendotelial, mezenjial yada nadiren subepitelial, granüler yapıda C3 birikimleri var. IgG ve erken kompleman bileşikleri de eşlik ediyor. Tip II MPGN de ise bazal membranda birikimler yanı sıra C3 mezenjiumda halka şeklinde birikimler yapıyor. Yani mezenjial nodül diye belirtilen bir birikim yok. Acaba çeviri hatası mı oldu? Robbins 8. baskı, 2009; sayfa 929
Soru76: Hangisi osteosarkomun özelliği değildir diye sorulmuş. Özelliği sayılan şıklardan biri: Çocuk ve gençlerde görülür. Buradan ileri yaşta hiç görülmez gibi bir sonuç çıkıyor ki, bu doğru değil. Sıklıkla çocuk ve gençlerde görülür dese doğru olacak. İleri yaşlı hastalarda, özellikle Paget hastalığı zemininden osteosarkom gelişebilir.
Soru 79: Bu soru 2. deneme sınavında da sorulmuş. Üstelik yanlış. Hangisi overde multipotansiyel germ hücrelerinin ektodermal diferansiasyonu ile karakterli tümördür diye sorup cevabı Dermoid kist olarak veriyor. Dermoid kist, matür kistik teratomun diğer adı. Bu overde en sık görülen germ hücre tümörüdür. Yalnızca ektodermden değil üç germ yaprağından köken alır. Ektodermal komponent baskındır ama açıklamalı yanıtta değinildiği gibi, kemik-kıkırdak gibi mezodermal elemanlar ve ayrıca tiroid gibi endoderm komponentleri de görülebilir. (Gerçekten kötü bir soru. Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu dedirten cinsten…. ) Robbins 8. baskı, 2009; sayfa 1047-48
1. deneme
Soru 72: Hangisinde barsaklarda adenomatöz polip görülmez? Cevap: Cowden sendromu. Pekiyi ama diğer bir şıkda yer alan jüvenil polip ne oluyor? Adenomatöz polip mi? Tabii ki değil. Jüvenil polipler mukoza epiteli ve lamina proprianın fokal malformasyonu olarak kabul edilirler. Sporadik yada sendromik olabilirler. Sendromik olduklarında (Juvenil polipozis sendromu) nadiren displazi gelişebilir ve bu sendromda kolon karsinomu riski vardır. Ama sporadik olanlar risk taşımav ve jüvenil polip adenomatöz polip değildir. Hamartomatöz polipler grubunda yer alır. Üstelik açıklamada bu durum belirtilmiş. Yani yine bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu olayı…. Robbins 8. baskı, 2009; sayfa 816-817
Öğrenciler sınav sorularını iyi değerlendirip kurumları uyarmalı. Sanıyorum bu olmuş ki, Tustime’da üçüncü denemede işler değişmiş. Bundan sonra hepinize daha kaliteli denemeler diliyorum.
Ben takipteyim. Başarılar…….. Uz. Dr. Nilgün DEMİRBAĞ
